چرخه زندگی انسان از تولد تاپیری و در پایان، مرگ، یک چرخه طبیعی است که در اختیار آدمی نیست. ولی چگونگی زندگی، شاد و با نشاط بودن یا افسردگی و غم، موفقیت و خوشبختی یا شکست و نابودی، به دست خود انسان است و اوست که می تواند شکل زندگی اش را ترسیم کند.

شکی نیست که دوره نوجوانی و جوانی زندگی آدمی از بیشترین شور و نشاط برخوردار است و رفته رفته در سن میان سالی و پیری انرژی انسان رو به کاهش می گذارد، ولی با انجام راهکارهای به ظاهر ساده ای می توان نشاط و شادی جوانی را طولانی تر کرد و حداقل 20 سال جوان ماند.

از آنجایی که جوهر وجود آدمی سرشته از دو حقیقت یعنی جسم و جان است، برای رسیدن به موفقیت و خوشبختی که عامل اصلی شادی و لذت و آرامش است، پرداختن به هر دو بعد وجودی ضروری می باشد. شرط رسیدن به این هدف ایجاد تعادل بین جسم و جان است، یعنی به همان میزان که به مؤلفه های سلامتی جسم توجه داریم، باید به مؤلفه های سلامت روان نیز توجه داشته باشیم. بنابراین اگر بخواهیم از نشاط و شور دائمی برخوردار باشیم و همیشه جوان و پر انرژی بمانیم، هم باید به تقویت بعد جسمانی خود اهمیت دهیم و هم به سلامت روانی و فکری خود بیندیشیم. توجه به امور روانی از آن جهت است که بخش عمده تندرستی و سرخوشی به روان انسان بستگی دارد.

اگر کسی در زندگی از یک جهان بینی صحیح و منطقی برخوردار باشد و برای خود هدف و انگیزه داشته باشد، به طوری که تمام زندگی اش را در راستای رسیدن به آن هدف ببیند، قطعا از نشاط عمیق و دائمی برخوردار خواهد بود. بسیاری از افسردگی ها و احساس های منفی انسان به نداشتن انگیزه در زندگی برمی گردد و انگیزه به نوبه خود از هدف برمی خیزد.

زندگی ما اگر دارای هدف مقدسی نباشد، هرگز نمی توان انتظار نشاط طولانی از آن داشت، اما اگر سعی کنیم بطور جدی به بازسازی افکار و شناخت خود بپردازیم و بتوانیم شناخت درستی از جهان و زندگی بیابیم و آن را جایگزین افکار نادرست کنیم، مشاهده خواهیم کرد که نشاط و شادی و انرژی جوانی در ما به اندازه ای به وجود می آید که تا پایان عمر ما را همراهی می کند و به مرحله ای می رسیم که هیچ چیز و هیچ کس نمی تواند ما را غمگین کند. طبق تعالیم قرآنی، یاد خدا و دل بستن به خدا و رسیدن به کمال انسانی که در بندگی خداست، آرامش دهنده قلب آدمی است که طوفان های سهمگین حوادث هرگز قادر نیست کوچکترین تزلزلی در آن ایجاد کند. به همین جهت قرآن درباره اولیای خدا و کسانی که جز رسیدن به خدا هدفی ندارند، می فرماید: آنان نه از چیزی می ترسند و نه اندوهگین می شوند.1

معنای این سخن این است که هیچ نوع اضطراب و افسردگی در زندگی آن ها راه ندارد، هرچند به سخترین مشکلات و غمبارترین حوادث مبتلا شوند؛ چنانچه می بینیم اهل بیت اینطور بودند و حتی حادثه ای مانند عاشورا نیز آن ها را از جا حرکت نداده، بلکه محکمتر کرد؛ همانطور که قهرمانان کربلا آن را اثبات کردند. به هر حال، برای رسیدن به نشاط واقعی توجه به امور روانی و شناختی ضروری است.

بنابراین رسیدن به نشاط و شادی دائمی هم بستگی به عوامل جسمانی دارد و هم به عوامل روانی و شناختی. ما در اینجا به برخی از این عوامل بصورت جزئی و عینی اشاره می کنیم.